Menu
close
Lęk przed odmawianiem jest częstym problemem, który może utrudniać życie w wielu obszarach. Pojawiający się w relacjach międzyludzkich niepokój czy stres związany z wyrażeniem sprzeciwu może oznaczać m.in. że mamy trudności z identyfikacją własnych potrzeb i pragnień, a także z odróżnieniem ich od potrzeb innych osób. Może mieć również związek z silnym pragnieniem przynależności i akceptacji.
W pierwszych latach życia uczymy się rozpoznawać swoje potrzeby i wyrażać je w sposób, który jest akceptowany przez otoczenie. Jeżeli ten proces przebiega w sposób zrównoważony i harmonijny rozwijamy zdrowe granice, które pozwalają nam zachować niezależność i jednocześnie tworzyć bliskie relacje z innymi bez barier komunikacyjnych. Jeżeli proces kształtowania i rozpoznawania własnych granic jest zaburzony, może doprowadzić do rozwoju lęku przed odmawianiem, braku asertywności w dorosłym życiu oraz problemów w relacjach. Lęk ten może być spowodowany różnymi czynnikami, m.in.:
Lęk przed odmawianiem może powodować:
Asertywność to umiejętność wyrażania własnych potrzeb i pragnień w sposób jasny, bezpośredni i nieagresywny. Asertywne osoby potrafią odmówić czy przeciwstawić się w sposób, który nie rani innych, ale jednocześnie broni ich własnych granic.
Ważnym narzędziem wpływającym na poziom i jakość asertywności jest umiejętność rozpoznawania i nazywania własnych pragnień. Wielu osobom trudno jest zauważyć oraz zinterpretować sygnały płynące z ciała, umysłu i emocji. Gdy znamy te sygnały to kolejnym przydatnym narzędziem jest możliwość połączenia ich w spójną jedność.
Jedną z podstaw terapii Gestalt stanowi holizm mówiący o patrzeniu na człowieka jako całość, w której wszystkie te elementy są ze sobą powiązane i wzajemnie na siebie oddziałują. Dzięki rozwijaniu tej kompetencji możliwe staje się określenie indywidualnych potrzeb jak również wytyczenie drogi do ich realizacji. Kolejnym istotnym elementem jest przyjrzenie się sposobowi wyrażania potrzeb - czy odbywa się to w sposób klarowny, czy pozwala na pełne wyrażenie tego, co ważne. Niezwykle istotną kwestią jest zauważenie, szanowanie praw oraz granic innych osób. Przyglądanie się temu co realnie jest w naszej mocy, w naszych możliwościach i kompetencjach, a gdzie zaczyna się wolna wola i przestrzeń drugiego, pozwala w sposób rzeczywisty spojrzeć na daną sytuację czy całą relację. Możemy nauczyć się wyrażać swoje potrzeby w sposób, który jest dla nas akceptowalny i jednocześnie szanujący uczucia innych. Dzięki temu możliwe jest uwolnienie wielu napięć oraz budowanie przejrzystej komunikacji z ludźmi i satysfakcjonujących relacji.
Terapia Gestalt to forma psychoterapii, która pomaga świadomie doświadczać siebie i swojego otoczenia. W trakcie sesji terapeuta pomaga rozpoznać i wyrazić swoje potrzeby, a także rozwinąć zdrowe granice. Poszerzanie świadomości na temat własnych potrzeb, możliwości a także ograniczeń czy schematów funkcjonowania to jeden z istotnych elementów pracy w procesie terapeutycznym.
Lęk przed odmawianiem czy stawianiem granic często wiąże się z obawą przed odrzuceniem, krytyką ze strony otoczenia czy strachem przed konfliktami, gdy nie jesteśmy w pełni zgodni. To może się zdarzać, szczególnie gdy osoby bliskie przywykły do innych schematów funkcjonowania bądź mają własne doświadczenia i silne przekonania dotyczące relacji międzyludzkich. W szerszej perspektywie jednak umiejętność odmawiania i wyrażania własnego stanowiska wpływa korzystnie na jakość funkcjonowania. W relacjach międzyludzkich może zmniejszać poziom stresu, frustracji, uczucia bycia przeciążonym oraz pomaga unikać wielu niedomówień.
