Menu
close
Lęk jest emocją, która może być paraliżująca oraz powodować trudności w funkcjonowaniu. Jednocześnie jest absolutnie niezbędna, dzięki lękowi można zauważyć i rozpoznać zagrożenie, a następnie mu przeciwdziałać. Często szukamy strategii pozwalających na unikanie lęku lub negowanie jego przejawów. Strategią, która może służyć w sposób bardziej długofalowy i korzystny byłoby funkcjonowanie wraz z nim i jest to możliwe, gdy jego poziom nie dezorganizuje życia. Pomocne jest trafne rozpoznawanie lęku, wyłapywanie symptomów gdy nadchodzi, rozumienie czemu się pojawia oraz stosowanie mechanizmów, które pozwalają niejako trzymać go w ryzach. Szczególnie istotne wydaje się obserwowanie natężenia jego przejawów oraz częstotliwość pojawiania się symptomów lęku. Warto ocenić na jakim poziomie przejawia się lęk, czy powoduje, że trudno jest funkcjonować w codzienności, czy powoduje ograniczanie działań albo np. niemożliwym staje się podejmowanie decyzji. W tych wszystkich obszarach można i warto pracować ze specjalistą w procesie terapeutycznym. W kontakcie z terapeutą w nurcie Gestalt można w bezpiecznych warunkach przyglądać się, badać różne aspekty lęku. Istotne będzie czy lęk w ogóle dopuszczany jest do świadomości, czy jego występowanie i funkcja mogą zostać przyjęte, zaakceptowane. Lęk którego przejawy są usilnie tłumione, odrzucane a napięcie obniżane w sposób niezdrowy np. poprzez stosowanie używek może prowadzić do kolejnych przewlekle negatywnych dla zdrowia psychicznego konsekwencji. Lęk jest emocją często zamienianą na inne - przejawiać się może złością, agresją lub smutkiem. Przewlekle odczuwany prowadzić może do depresji, fobii społecznej, poczucia bezradności, problemów w relacjach, jak również znaczącego obniżenia poczucia własnej wartości.
Lęk przed oceną może również sprowokować pewnego rodzaju autocenzurę w relacjach z otoczeniem. Próby dostosowywania się do oczekiwań innych, potrzeba podtrzymywania aprobowanego obrazu własnej osoby mogą doprowadzać do nadmiernej kontroli własnych zachowań i reakcji spychając na dalszy plan te, które mogłyby być nieprzyjęte czy negatywnie odbierane. Lęk przed oceną innych często skłania do prób panowania nad swoimi odruchami czy spontanicznymi zachowaniami doprowadzając do utraty przekonania, że można “być sobą” swobodnym i naturalnym w relacjach.
Szczególnym rodzajem lęku jest ten związany z oceną innych. Bycie ocenianym towarzyszy wszystkim w mniejszym lub większym stopniu w całym procesie socjalizacji oraz edukacji. To zjawisko będzie jednak przez każdego inaczej odbierane i tolerowane. Wynika to z indywidualnych kompetencji, doświadczeń, specyfiki osobowości i temperamentu. Przeżycie związane z byciem ocenianym czy to w sposób jednoznaczny przez nauczyciela czy szefa lub w sposób mniej wymierny np. byciem akceptowanym w grupie rówieśniczej może mieć różną wagę dla każdego. Stosunek do bycia ocenianym będzie kształtował się już w dzieciństwie, gdy nabieramy przekonania na temat otaczającego świata - czy jest nastawiony nam przychylnie czy bardziej krytycznie lub wręcz wrogo. Szczególne znaczenie dla formowania się stosunku do bycia ocenianym będzie miało podejście rodziców do własnych porażek i sukcesów jak również do doceniania lub dewaluowania osiągnięć dziecka. Dziecko często oceniane w ogóle czy też porównywane do rodzeństwa bądź rówieśników może też nabyć zinternalizowaną postawę krytyczną i ocenną wobec siebie. Osoby mające w dużym natężeniu negatywne postrzeganie siebie mogą zarówno być bardziej krytyczne wobec ludzi wokół jak również być bardzo wrażliwe na krytykę ze strony innych. Często kształtuje się duża wrażliwość na złe opinie ze strony otoczenia - łatwiej je wyłapać, wręcz doszukiwać się jak również stają się bardziej dotkliwe, a czasem po prostu trudne do wytrzymania.
